Samen met een bevlogen leerkracht, een locatieleider & meewerkend pedagogisch medewerker in de Buitenschoolse opvang en filmmaakster Sanne Vermaas van Evariste Filmproducties, maakte het Kenniscentrum de film ‘Samen Sterk tegen Pesten’. Deze film wordt uitgebracht als afsluiting van de Week Tegen Pesten op omgaanmetpesten.nl en op de social mediakanalen van het Kenniscentrum en is bedoeld voor professionals die met kinderen en jongeren werken.

Doorlopende aandacht nodig voor sociale veiligheid

Het thema ‘Goed voor elkaar!’ biedt mogelijkheden om op vele manieren in gesprek te gaan met kinderen en jongeren. Het Kenniscentrum vindt het belangrijk om ook professionals uit te nodigen om met elkaar van gedachten te wisselen over de vraag: Hebben wij het goed voor elkaar? Ook na de Week tegen Pesten blijft (doorlopende) aandacht voor Sociale Veiligheid namelijk nodig. 

Uit onderzoek blijkt dat veel professionals lang niet altijd weten hoe ze effectief kunnen handelen bij pesten. Ze proberen wel in te grijpen als ze weten dat er gepest wordt. Jammer genoeg blijkt ook uit onderzoek dat dit ingrijpen in veel situaties onvoldoende helpt. Ook horen wij terug tijdens onze diverse opleidingen en incompany scholingen dat er nog een drempel is om collega’s om hulp te vragen of tijdig de hulp van (externe) deskundigen in te schakelen om het tij te keren”.

Aldus Mirelle Valentijn, oprichter van het Kenniscentrum.

Ondersteuning voor professionals

Met de film hebben we aandacht voor het feit dat professionals kennis en vaardigheden op dit gebied kunnen vergroten, vooral door met elkaar te delen wat werkt. Bij de film is een gesprekshandleiding en kijkwijzer gemaakt die teamleden ondersteunt bij het gesprek over omgaan met pestgedrag. Deze is gratis beschikbaar gesteld en te downloaden onderaan deze pagina.

Groepsdynamiek positief veranderen

In de film deelt Jeffrey, locatieleider op de BSO en meewerkend pedagogisch medewerker, hoe pesten op school door kan spelen in andere omgevingen waar kinderen samenkomen. Jeffrey vindt het erg belangrijk om ieder kind te zien in de groep en deelt hoe hij daar vorm aan geeft. Het herkennen van de verschillende rollen die kinderen aannemen, heeft hem geholpen pesten als groepsprobleem beter te begrijpen. Hij ontdekte dat er vaak een groot aantal kinderen binnen de groep tegen het pesten zijn. Hij leerde hoe je de kracht van deze groep kunt inzetten om pesten op te lossen en wil ook anderen hiermee inspireren.

In de film kijkt Monica, leerkracht basisonderwijs, terug op de tijd dat zij externe hulp (een trainer Omgaan met Pesten) heeft ingeschakeld voor haar groep na verschuivingen in de groepsdynamiek. Zij ziet nog vaak dat sommige collega’s het moeilijk vinden om hierbij hulp te vragen. Monica ziet dat daarbij verschillende factoren een rol spelen. Zij merkte het heel prettig was om met de trainer samen te werken aan het verbeteren van de sfeer in haar groep. Het programma Omgaan met Elkaar gaf haar handvatten om samen met de kinderen situaties te bekijken. Juist de kinderen die vaak denken ‘Ik heb er niets mee te maken’ kunnen vaak het verschil maken. Als leerkracht ziet zij ook de waarde van het betrekken van ouders, zodat zij begrijpen hoe ieder kind een positieve invloed kan uitoefenen op de omgang met elkaar in de klas. Hier heeft de trainer bij geadviseerd.

Herkenbare verhalen

Sanne heeft de verhalen van Jeffrey en Monica vastgelegd op beeld. Deze verhalen zijn herkenbaar voor veel professionals & vrijwilligers die werken met kinderen en jongeren binnen de buitenschoolse opvang in de kinderopvang, het basis- en voortgezet onderwijs, (sport)verenigingen en het jeugd- en jongeren werk. 

Jeffrey en Monica werkten mee aan de film, omdat zij samen met het Kenniscentrum aandacht willen geven aan het belang van hulp vragen, ook als professional. Zij hopen met hun verhalen de drempel om hulp te vragen of in te schakelen te verlagen om ook op deze manier de gevolgen van pesten voor alle betrokkenen terug te dringen. 

Gesprekshandleiding

Bij deze nieuwe film ‘Samen Sterk tegen Pesten’ is een gesprekshandleiding ontwikkeld om als professional samen met je team in gesprek te gaan over de film. Je kunt dit doen naar aanleiding van de Week Tegen Pesten, maar juist ook daarna, omdat de doorlopende aandacht voor dit onderwerp zo belangrijk is. We raden aan de film eerst zelf te kijken, voordat je met je team in gesprek gaat.

De Week Tegen Pesten van 25 tot en met 29 september is een initiatief van Stichting School & Veiligheid. ‘Goed voor elkaar!’ is dit jaar het thema van de Week Tegen Pesten. Kenniscentrum Omgaan met Pesten sluit hier als samenwerkingspartner aan. Als je op positieve wijze met elkaar omgaat, heb je het ‘goed voor elkaar’ in de groep. 

“Uit de veiligheidsmonitor 2021-2022, die is afgenomen in het onderwijs, blijkt dat er een toename is van leerlingen die aangeven last te hebben van pesten. Gelukkig is daarbij wel te zien dat de meerderheid van de leerlingen zich veilig voelt op school. Tegelijkertijd motiveert deze ontwikkeling ons landelijk team Sta Sterk trainers juist om, voor de toegenomen groep die onveiligheid ervaart, meer te doen. Vooral omdat de schade vaak levenslang wordt meegedragen”.

Aldus Mirelle Valentijn, oprichter van het Kenniscentrum Omgaan met Pesten.

Niet iedereen heeft het fijn in de groep

Met de film hebben we aandacht voor het feit dat niet ieder kind of jongere het fijn heeft in de eigen groep. Met deze film willen we professionals motiveren om met de groep in gesprek te gaan. Bij de film is een kijkwijzer gemaakt die ondersteunt bij het gesprek over positief omgaan met elkaar en ‘sterk staan’ in je contact met anderen. Op deze manier kan de groep samen met de gespreksleider ontdekken hoe zij kunnen zorgen dat zij goed zijn voor en met elkaar. 

Roan

In de film ‘Sterker Staan kun je leren’ kijkt Roan samen met zijn moeder Annemieke terug op de tijd die hij doorbracht op de basisschool en middelbare school.

Hij werd gepest en had niet de handvatten om daar zelf een oplossing voor te vinden. Ook zijn moeder was zoekende hoe hem daarbij te kunnen helpen. Uiteindelijk besloten zij samen hulp te zoeken bij een professional. Roan startte met de Sta Sterk training om zijn weerbaarheid en zelfvertrouwen te vergroten. In de loop van de tijd nam het pesten steeds meer af en ontdekte hij hoe voor anderen op te kunnen komen.

Inmiddels is Roan 27 jaar en draagt bij aan onderzoek naar kanker vanuit het Netherlands Cancer Institute opgenomen in het Antoni van Leeuwenhoek en staat positief en sterk in het leven.

Isa

Isa heeft de Sta Sterk training net afgesloten. Zij wilde graag leren hoe je ‘nee’ kunt zeggen. Samen met haar vader Frank blikt ze terug op de uitdaging, die het opkomen voor zichzelf, voorheen voor haar vormde. Ook had ze vaak last van negatieve gedachten. Stap voor stap heeft ze ontdekt wat haar hierbij helpt. Met plezier deelt ze deze ontdekkingen met de kijker, die zelfs bij het maken van toetsen van pas komen. Isa haar fijnste gedachte is nu ‘Ik kan het’ en die gunt ze iedereen ‘soms denk je van niet, maar je kunt het heus wel’.

Vader Frank staat stil bij het belang ouders mee te nemen, als hun kind leert sterker te staan.

Isa is 11 jaar en net gestart in groep 8 op de basisschool.

Aandacht geven aan hulp vragen

Sanne heeft de verhalen van Roan, Annemieke, Isa en Frank vastgelegd op beeld. Deze verhalen zijn herkenbaar voor veel kinderen, jongeren, ouders en professionals & vrijwilligers die met hen werken. Roan, Annemieke, Isa en Frank werkten mee aan de film, omdat zij, samen met het Kenniscentrum, aandacht willen geven aan de kans die er is om hulp te vragen. Zij hopen met hun verhalen de drempel om hulp te vragen te verlagen.

“Voor de één is de stap naar hulp klein, voor een ander kan deze groot zijn.” Legt Mirelle Valentijn uit. “Uit onderzoek weten we dat nog altijd 1 op de 3 kinderen, die gepest wordt, daar niet over durft te praten.”

Het begrijpen van emoties en de manier van omgaan met gevoelens bepaalt een groot deel van de pestgevallen. Kinderen en jongeren die onzeker zijn of snel geraakt zijn, worden vaak het doelwit van pesten. Als kinderen of jongeren sterker in hun schoenen staan, stappen ze makkelijker op anderen af en geven sneller hun grenzen aan. Daardoor zullen ze minder snel gekozen worden als slachtoffer.

Daarnaast blijkt ook dat de pester kan pesten vanuit het niet begrijpen van emoties en het gebrek aan empathie. Ze vinden het dan lastig om de gevoelens van anderen te herkennen en op te merken dat ze over de grens van een ander gaan. De kijkwijzer bij de film biedt handvatten om met de groep meer te ontdekken over gevoelens en waardoor deze ontstaan en hoe je beter met elkaars grenzen kunt omgaan. 

Gesprekshandleiding en kijkwijzer

Bij onze nieuwe film ‘Sterker Staan kun je leren’ is een gesprekshandleiding en kijkwijzer ontwikkeld om samen met je groep in gesprek te gaan over de film. Je kunt jouw activiteiten in de Week Tegen Pesten hiermee openen, maar ook op een ander moment deze werkvorm inzetten. We raden aan de film eerst zelf te kijken, voordat je met je groep aan de slag gaat. Daarom maken we de film voor jou al toegankelijk. Vanaf maandag 25 september, de eerste dag van de Week Tegen Pesten, maken we de film openbaar.